Waar is de Wijkmedia?

30 april 2015

Het fenomeen lokale media heeft de afgelopen jaren fikse dreun na dreun moeten incasseren en is nu duidelijk even uitgeteld en enigszins verward op zoek naar zichzelf.

Bezuinigingen en het intrekken van subsidies waren de eerste rake klappen en het opkomen van internetmedia in verschillende vormen hebben een tsunami aan nieuwe concurrenten over het medialandschap gespoeld. Lokale media is allang niet meer een tv zendertje en de buurtkrant. Het aantal apparaten en bronnen waarmee men informatie tot zich kan nemen en delen is exponentieel geëxplodeerd en de traditionele doelgroepensegmentering onherkenbaar gefragmenteerd. Tel daarbij op een nieuw kijkgedrag van opkomende generaties, dan heb je per saldo een fikse existentieel probleem.

 

Op een moment in onze maatschappelijke ontwikkeling waarop een bottom up, grass roots, van onderaf, wijk, buurt en gebiedsgericht benadering sterk wordt bepleit is de depressie van de aan lage wal geraakte lokale media een zeer ongelukkige paradox te noemen. Met het huidige pleidooi voor meer participatie, ofwel de “de doe het maar zelf, klop bij mij niet aan want ik heb toch geen geld” cultuur, heeft een gezonde wijkmedia toch een onmetelijk belangrijk centrale plaats. Een goed geïnformeerde wijkbewoner is meer geneigd betrokken en actief mee te doen in de wijk en de buurt dan een bewoner die niets leest, ziet of weet.

 

Aan de bovenkant van de lokale media markt goochelen de wat groter, vermogende omroep en mediaorganisaties met crossmedia concepten om hun doelgroep, ook op internet, te kunnen bereiken en aan de onderkant ontspruiten er op duizelingwekkend tempo, vaak vrijwillige internetmedia initiatieven met wisselend succes. Met een paar klikken heb je een You Tube kanaal of een internetkrant opgezet; maar dan? Er moet wel content (inhoud) regelmatig verschijnen en het liefst met een kwaliteit die de doelgroep in de wijk of de buurt aanspreekt; en dat schudt niet iedereen zomaar elke keer uit hun mouw. Kwaliteitsjournalistiek kost tijd en daardoor ook geld, of het nou in geschreven of audiovisuele vorm is. En als initiatiefnemers een publiek aan hun media-uiting wil binden moet het hoge kwaliteitsniveau over tijd worden volgehouden, anders wordt het snel een van ontelbare eendagsvlinders. Talking heads worden steeds meer vermeden en de razende reporters, zonder degelijke vragen maar wel met deftig kanaallogo op de microfoon, lijken nu echt hun beste tijd te hebben gehad. Het nadoen van BBC verslaggevers gaat op een gegeven moment ook vervelen.

 

In welke vorm moet het dan wel? Hoe wordt het bekostigd en wie gaat het bedenken, schrijven, filmen, monteren en distribueren? Het is een droom om te denken dat elke willekeurig wijkbewoner de taak succesvol op zich kan en wil nemen,  evenals het idee dat een commerciële verdienmodel,  met veel door lokale ondernemers goed betaalde maar afstotende reclame, een antwoord kan bieden.

 

Als er echter deskundig en betrokken wijkbewoners op een toegewijde manier invulling kunnen en willen geven aan deze opgave, krijg je gratis en voor niets de zeer belangrijk onderbuik van de buurt mee - en dat is van onschatbare waarde. Dat spreekt aan, niet het standaard gedoe van de leuke freelance schrijfster uit Hattemerbroek.

De vernieuwde, passende vorm van lokale media is nog niet opgestaan en laat nog even op zich wachten. Er moet eerst veel worden nagedacht, uitgedacht, geëxperimenteerd en geïnnoveerd voordat een nieuwe werkbare, betaalbare vorm ooit zal zijn uitgekristalliseerd. Dat het minder met papieren krantjes en televisie en meer met internet te maken zal hebben is vrijwel zeker.

 

Maar wat er vooral moet gebeuren is dat de het publiek, de gemeenschap, de politiek en de mediaconsument voor zichzelf moeten bepalen welke waarde en belang een gezond en informatief lokale mediamilieu heeft voor het wijkleven en de lokale democratie. Deze handeling bepaald welke aard en plaats lokale media zal hebben in de aankomende participatiesamenleving. Zonder degelijke wijkmedia wordt de participatiesamenleving en lokale democratie slechts een lege huls. Helaas zijn de vooruitzichten niet hoopgevend. Wijkmedia is blijkbaar niet belangrijk geneog.

 

Ron Langdon